tia tử ngoại
Định nghĩa
- Danh từ:
- Tia tử ngoại là bức xạ điện từ có bước sóng ngắn hơn ánh sáng nhìn thấy nhưng dài hơn tia X. Tia này không thể nhìn thấy bằng mắt thường, thường được phát ra từ mặt trời hoặc các nguồn nhân tạo (như đèn thủy ngân). Tia tử ngoại có khả năng gây hại cho da và mắt, nhưng cũng được ứng dụng trong khử trùng và y học.
Ví dụ sử dụng
- (Ánh nắng mặt trời có bức xạ tử ngoại, dễ làm tổn thương da.)
- (Đèn tử ngoại được dùng để tiêu diệt vi khuẩn trong bệnh viện.)
- (Kem chống nắng ngăn chặn bức xạ tử ngoại gây hại.)
Các cách sử dụng nâng cao
"tia tử ngoại A (UVA)": loại tia tử ngoại có bước sóng dài, xuyên sâu vào da, gây lão hóa.
- Tia tử ngoại A là nguyên nhân chính gây nếp nhăn và đồi mồi. (UVA làm da mất đàn hồi và xuất hiện vết nám.)
"tia tử ngoại B (UVB)": loại tia tử ngoại có bước sóng ngắn hơn, gây cháy nắng và ung thư da.
- Tiếp xúc quá nhiều với tia tử ngoại B làm tăng nguy cơ ung thư da. (UVB kích thích tổn thương tế bào da.)
"bức xạ tia tử ngoại": hiện tượng phát ra tia tử ngoại từ nguồn sáng.
- Bức xạ tia tử ngoại từ mặt trời mạnh nhất vào giữa trưa. (Bức xạ UV cao điểm vào khoảng 12 giờ.)
Biến thể và từ gần giống
Tia cực tím (danh từ): tên gọi khác của tia tử ngoại, phổ biến trong đời sống.
- Tia cực tím trong ánh nắng có thể làm hỏng mắt nếu không đeo kính râm. (Tia UV gây hại cho võng mạc.)
Tia hồng ngoại (danh từ): bức xạ có bước sóng dài hơn ánh sáng đỏ, không liên quan đến tia tử ngoại.
- Khác với tia tử ngoại, tia hồng ngoại thường được dùng trong điều khiển từ xa. (Tia hồng ngoại và tử ngoại là hai loại bức xạ khác nhau.)
Từ đồng nghĩa
- Tia cực tím: thuật ngữ thông dụng trong đời sống.
- Bức xạ tử ngoại: cách gọi trang trọng, thường dùng trong khoa học.
Thành ngữ liên quan
Phơi nắng hấp thụ tia tử ngoại: hành động tiếp xúc với ánh nắng để cơ thể tổng hợp vitamin D, nhưng cần cẩn trọng.
- Phơi nắng sớm giúp hấp thụ tia tử ngoại có lợi cho xương. (Ánh nắng buổi sáng cung cấp vitamin D tự nhiên.)
Chống tia tử ngoại: biện pháp bảo vệ da và mắt khỏi tác hại của bức xạ UV.
- Kính mát chống tia tử ngoại là vật dụng cần thiết khi đi biển. (Kính mát UV400 ngăn chặn tia UV có hại.)